Weksel jest papierem cennym. Ustanawia zobowiązanie bezwarunkowe, niezależne od jakiegokolwiek zdarzenia. Ustala dług pieniężny, ściśle określony co do sumy. Zawiera abstrakcyjną obietnicę zapłaty. Obietnicę jednostronną w której wierzyciel ma jedynie prawa, a nie obowiązki. Jest przeważnie papierem obiegowym na zlecenie. Musi zadość czynić pewnym warunkom formalnym, a przede wszystkim zawierać wzmiankę, iż jest wekslem. Zobowiązuje ‘wekslowo’ wszystkie osoby, które się na nim podpiszą.

Archives for sierpień 2010

Jak zapłacić za fakturę wekslem?

30 sierpnia 2010 by 2 komentarze

Weksel pozwala zapłacić za fakturę w przypadku, jeśli nie posiadamy gotówki. Zapłata taka jest podobna do „kredytu kupieckiego” (faktura z odroczonym terminem płatności), płatność wekslem jest jednak pewniejsza dla wierzyciela, w porównaniu do roszczenia wynikającego z samej faktury.

Aby zapłacić za fakturę wekslem

należy wręczyć sprzedawcy wystawiony weksel na kwotę odpowiadającą wartości brutto faktury. Na samej fakturze można umieścić informację „zapłacono wekslem”. Ponieważ informacja o sposobie płatności faktury nie jest obowiązkowym jej elementem, informacji takiej może nie być, lub może być błędna (np.: zapłacono gotówką). Jednakże zgodnie z utartym zwyczajem można taką informację umieścić. Ponadto możemy żądać wystawienia pokwitowania przez wystawcę faktury, w którym potwierdzi przyjęcie zapłaty wekslem.

Weksel powinien być podpisany przez odpowiednią osobę

na przykład w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą – konkretnie przez tę osobę, która działalność prowadzi, w przypadku spółek prawa handlowego – osoby uprawnione do reprezentowania zgodnie z wpisem do KRS. Jeśli weksel będzie miał podpisać pracownik, powinien dać remitentowi pisemne upoważnienie do podpisania weksla wystawione przez osoby reprezentujące firmę. Jeśli weksel zostanie podpisany przez osobę, która nie miała prawa reprezentować firmy, osoba ta odpowiada za zapłatę weksla prywatnie!

W łatwy sposób możemy uzyskać poręczenie osób trzecich

Jeśli na przykład dajemy kredyt kupiecki spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której sytuacja finansowa jest niepewna lub jest nam nieznana, członkowie zarządu podpisujący weksel w imieniu firmy mogą w prosty sposób poręczyć za tę zapłatę osobiście. Osoba prowadząca działalność gospodarczą w prosty sposób może uzyskać za siebie poręczenie swojego małżonka, co znacznie ułatwi ewentualne dochodzenie tego roszczenia w przyszłości. Wystarczy, aby poręczyciele umieścili dodatkowo swoje podpisy na przedniej stronie weksla (podpisy takie będą uznane za poręczenie za wystawcę).

Klauzula waluty

to zapis na wekslu oznaczający, że w zamian za jego wręczenie, wystawca otrzymał odpowiednie świadczenie. Może ona mieć postać:

Wartość w towarze otrzymałem

Jednakże umieszczanie klauzuli waluty na wekslu nie jest konieczne. Ma ona jedynie wartość dowodową dla remitenta, gdyby w przyszłości wystawca podnosił zarzut wobec remitenta, że świadczenia, które miał dostać za weksel, nie otrzymał.

Nie bój się indosów

Za weksel, którym płacimy za fakturę, otrzymaliśmy już świadczenie zwrotne. Bez obaw możemy zatem umożliwić indosowanie weksla. Remitent będzie mógł nim płacić w kolejnych transakcjach, zadaniem wystawcy będzie jedynie zapłata za weksel w terminie płatności temu, kto po zapłatę się zgłosi i będzie uprawniony z weksla (czyli będzie ostatnim w nieprzerwanym szeregu indosów). W przeciwieństwie do weksli in blanco, indosowanie weksli zupełnych nie przyniesie żadnej szkody wystawcy (związanej z brakiem możliwości podnoszenia zarzutów wobec nowego właściciela weksla), ponieważ fakt konieczności zapłaty za weksel i jego wysokość jest bezsporny.

Lepiej mieć podpisany weksel niż fakturę

Dla wierzyciela podpisany weksel jest lepszym sposobem na zabezpieczenie swoich roszczeń, niż podpisana faktura. Szczegóły zostały omówione we wpisie weksel jest lepszy od faktury.

Przykład weksla będącego zapłatą za fakturę

Kraków, dnia 30 sierpnia 2010r.
Dnia 15 grudnia 2010r. zapłacimy za ten weksel na zlecenie AMIKS sp. z o.o.
sumę 1220zł (tysiąc dwieście dwadzieścia zł). Wartość otrzymaliśmy. Płatny w Krakowie.
INTERIA SA, Kraków, ul. Emaus 13 {podpis odpowiedniego członka zarządu}

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Jak wygląda protest wekslowy?

27 sierpnia 2010 by 3 komentarze

Jest to bardzo trudne pytanie. Próbowałem się skontaktować z kilkoma notariuszami w celu uzyskania informacji na temat praktycznej strony dokonywania protestów wekslowych.

Niestety nie mam doświadczeń związanych z protestem weksla, i – co gorsza – nie znam nikogo kto taki protest robił. Jest to obecnie bardzo egzotyczna sprawa. Może starsi stażem notariusze mogliby coś na ten temat powiedzieć…

Sprawa wygląda rzeczywiście na beznadziejną. Na jednej ze stron internetowych przeczytałem, że kancelaria notarialna mająca doświadczenie w dokonywaniu protestów weksla, wykonuje ich jeden-kilka rocznie.

Niewątpliwie powodem tego stanu rzeczy jest:

– mała popularność weksli

– mała ilość weksli zawierających indosy (jako warunek konieczny zasadności dokonywania protestu)

– zwyczaj wystawiania weksli z klauzulą „bez protestu”.

Tym bardziej byłoby miło znaleźć notariusza-praktyka, który być może coś o protestach weksli chciałby powiedzieć. Jako piękny przykład proszę spojrzeć na ten przedwojenny protest wekslowy:

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Weksel wystawiony „na rzecz” też można indosować

25 sierpnia 2010 by 10 komentarzy

Zazwyczaj weksel wystawiamy na czyjeś zlecenie, co oznacza że każdy kolejny posiadacz weksla może go zbyć dalej na drodze indosu. Aby uniemożliwić dokonywanie indosów, należy wystawić weksel „nie na zlecenie”.

Aby nie dopuścić do sprzeczności „zapłacę na zlecenie Jana Kowalskiego, ale nie na jego zlecenie”, która to sprzeczność unieważnia weksel, należy zastosować klauzulę na rzecz, tym samym weksel z zakazem indosów może wyglądać następująco:

…zapłacę za ten weksel na rzecz Jana Kowalskiego, ale nie na jego zlecenie…

Piszę o tym, ponieważ tu i ówdzie (na przykład w Gazecie Podatkowej) pojawiają się informacje, jakoby:

uwaga, błąd:

Natomiast dzięki zastąpieniu zwrotu „na zlecenie” sformułowaniem „na rzecz” następuje uniemożliwienie dalszego puszczenia weksla w obieg (dalszego indosowania).

Niestety, samo określenie na rzecz oznacza to samo, co na zlecenie, czyli weksel taki może być przedmiotem indosu.

Każdy weksel można przenieść przez indos, chociażby nie był wystawiony wyraźnie na zlecenie (art. 11 pw).

Tak jak pisałem, zakaz indosów musi wyraźnie wynikać z treści weksla lub indosu:

Jeżeli wystawca umieścił w wekslu wyrazy „nie na zlecenie” lub inne zastrzeżenie równoznaczne, można przenieść weksel tylko w formie i ze skutkami zwykłego przelewu. (art. 11 pw).

Indosant może zabronić dalszego indosowania; w tym przypadku nie odpowiada wobec następnych indosatariuszy. (art. 15 pw).


Filed Under: Bez kategorii Tagged With: ,

Jak wystawić weksel in blanco – poradnik odwrotny

24 sierpnia 2010 by 7 komentarzy

Wekslem in blanco jest weksel, któremu w momencie wystawienia brakuje niektórych elementów, zwłaszcza takich jak kwoty, czy daty płatności. Weksel taki jest dawany jako zabezpieczenie i bywa używany (uzupełniany) w odpowiednim momencie, kiedy inne sposoby odzyskania zapłaty od dłużnika zawiodą.

Niewątpliwie najprostszy weksel in blanco będzie wyglądał następująco:

… … … … … …… … …… … … … … … … … … … … …

… … …… … … … … … … … … … … … … … …… … …

… … …… … … … … …… … …… … …… … …{podpis}

Aby uniknąć wątpliwości, że podpis był złożony z zamiarem zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, można umieścić na wekslu in blanco wyraz „weksel”

… … …… … …… … …… … … … … …… … …

… … …… … …… … …… … …weksel … … …

… … …… … …… … …… … …… … …{podpis}

Jednakże z pewnych przyczyn, wierzyciele upodobali sobie wzór, będący odzwierciedleniem nieużywanych już urzędowych blankietów, choć tak naprawdę złożenie podpisu pod poniższym wzorem niewiele się różni od podpisania in blanco czystej kartki. Zawiera on tylko te elementy, które na tymże blankiecie były wydrukowane i wygląda następująco:

… … … … … … , dnia … … … …  Na … … … …

… … … … … … zapłac… … … za ten … weksel

na zlecenie … … … … … … … … … … … … … .

sumę … … … … … … … … … … … … … … … …

Płatny w … … … … …                   {podpis}

Jeśli jesteś szczęśliwym klientem banku lub zakładu ubezpieczeń, i wierzyciel ów żąda od Ciebie podpisania weksla in blanco, to prawdopodobnie weksel taki będzie miał powyższy wzór.

To źle.

Podpisanie takiego weksla, nawet zabezpieczonego umową wekslową, w niczym cię nie chroni. Po pierwsze dlatego, że weksel może być zbyty na drodze indosu, a wówczas zarzuty wynikający z umowy wekslowej nie będą mogły być podnoszone wobec nowego posiadacza. Po drugie dlatego, że jako remitenta można na wekslu wpisać dowolny podmiot, jeśli zatem będzie to ktoś inny, niż ten, z którym zawarłeś umowę, twoje zarzuty oparte na tejże umowie mogą okazać się nieskuteczne.

Na wekslu brakuje daty wystawienia – a przecież jest znana, wszyscy wiedzą, kiedy dłużnik podpisuje weksel (o zagrożeniach wynikających z podpisywania weksli bez daty wystawienia pisałem tutaj). Brak jest oznaczenia remitenta – a to też jest przecież wiadome. Klauzula na zlecenie powinna być zastąpiona klauzulą „na rzecz, ale nie na zlecenie”. Przecież uczciwy bank czy zakład ubezpieczeń, nie planuje puszczać weksla w obieg na drodze indosu w celu pozbawienia prawa dłużnika do podnoszenia zarzutów. Chodzi o to, aby weksel można było sprzedać, bo bank nie zajmuje się windykacją? Można to zrobić na zasadzie cesji wierzytelności.

Co do zasady jedynymi elementami, których brak obecności na wekslu in blanco można uzasadnić są: kwota oraz data płatności weksla.

Tym samym druk weksla in blanco, który z jednej strony umożliwia wierzycielowi dochodzenie roszczeń, a z drugiej strony traktuje poważnie dłużnika i nie pozbawia go potencjalnie możliwości obrony wygląda następująco:

Warszawa, dnia 24 sierpnia 2010r. Na … … zł.

Dnia … … … zapłacę za ten kaucyjny weksel na rzecz, ale nie na zlecenie

Banku Millennium SA sumę … … … … … … … … … … … … … … … zł.

Płatny w Warszawie.

{podpis}

Więcej o wystawianiu weksli in blanco oraz o umowach wekslowych umożliwiających (lub nie) dłużnikowi skuteczne podnoszenie zarzutów, napisałem tutaj. O tym, jak wystawić weksel, którego nie można zbyć ani na drodze indosu, ani przelewu wierzytelności – tutaj.

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Zastosowanie weksla w XXI wieku

22 sierpnia 2010 by 4 komentarze

Pani mecenas Katarzyna P. w komentarzu do wpisu o moim blogu zwraca uwagę na problem, iż dla wielu osób,  nawet prawników, używanie weksli w dzisiejszych czasach jest anachronizmem.

Weksle swoją największą popularność zdobywały w okresach poprzedzających II wojnę światową, kiedy znajomość zasad ich wystawiania i stosowania wynosiło się z domu, podobnie jak inne wychowanie. Niestety po „wygraniu” przez Polskę wojny, nastąpił okres niesprzyjający rozwijaniu się edukacji ekonomicznej społeczeństwa. Sytuacja, w której każdy mógł zająć się emisją „własnego pieniądza” nie pasował do idei socjalistycznego społeczeństwa, pomijając już fakt, że przy prawie zupełnym braku wolnego rynku, stosowanie weksli zostało w naturalny sposób ograniczone.

Jako znamienny przykład można podać zmianę (albo konieczność zmiany) poglądów prezentowanych w swoich książkach przez Ignacego Różańskiego. Ten przedwojenny sędzia sądu najwyższego, w swoich komentarzach do prawa wekslowego, przedstawiał te dokumenty naturalnie jako przydatne instrumenty finansowe. Jednakże w wydanych po wojnie komentarzach został zmuszony (jak mniemam) do wprowadzenia zastrzeżeń, w których weksle traktuje jako „zło konieczne”, na przykład:

Już z samym pojęciem wekslu łączy się często w naszej wyobraźni wyzysk, którego narzędziem był weksel przez całe wieki. Zarówno w życiu, jak i w literaturze – w powieściach i utworach scenicznych formacji kapitalistycznej spotykamy często charakterystyczny obraz wyzysku stosowanego przez chciwych lichwiarzy, którzy do sumy pożyczkowej doliczali lichwiarskie odsetki i zmuszali dłużnika do podpisywania wekslu na sumę obejmującą takie odsetki, bardzo często przewyższające sam kapitał. Lichwiarz puszczał taki weksel w obieg, a wobec nabywcy dłużnik w zasadzie nie mógł się bronić zarzutem, że przeważającą część długu wekslowego stanowią lichwiarskie odsetki.

Chyba jedynie fakt, że prawo wekslowe ma oparcie w międzynarodowych przepisach, spowodował, że nadal w Polsce obowiązywało. Choć należy zwrócić uwagę, że weksle były stosowane jako zabezpieczenie roszczeń również w firmach państwowych.

W dzisiejszych czasach weksle nie powróciły do swojej poprzedniej popularności. Wynika to głównie z kilkudziesięcioletniej przerwy w ich stosowaniu i tym samym zaniku świadomości ich istnienia w społeczeństwie. Jest całkiem normalne, że lepsze sposoby wypierają gorsze (np. zapłata kartą kredytową jest bezpieczniejsza i wygodniejsza niż zapłata wekslem – zakładając, oczywiście, że kartę kredytową już posiadamy), należy jednak zauważyć, że obecnie wiele ze sposobów zabezpieczenia roszczeń, są gorsze niż weksle, tym samym niestosowanie weksli jest spowodowane wyłącznie niewiedzą, a nie wygodą.

Na przykład stosowany powszechnie zwyczaj podpisywania faktur będących podstawą udzielania tzw. kredytu kupieckiego, z powodzeniem mógłby być zastosowany wystawianiem weksli. Weksel zamiast faktury pozwala na oddzielenie zapłaty za towar od ewentualnych reklamacji, umożliwia zapłatę wekslem w kolejnej transakcji bez czekania na termin płatności, umożliwia uzyskanie pewniejszego tytułu wykonawczego w sądzie (natychmiastowa możliwość przeprowadzenia postępowania zabezpieczającego) przy jednoczesnej mniejszej opłacie sądowej (1/4 standardowej opłaty).

Wszelkiego rodzaju umowy pożyczki, zawierane również pomiędzy osobami prywatnymi, łatwiej i szybciej można „uformalnić” poprzez wystawienie weksla.

Sprzedawanie w osiedlowym sklepie „na zeszyt” jest mniej bezpieczne, niż przyjmowanie zapłaty wekslami (w formie weksli in blanco, zabezpieczających „kredyt” do określonej kwoty, albo weksli zupełnych, wystawianych do każdej transakcji na określoną sumę). Fakt, że w chwili obecnej nie ma już opłaty skarbowej od weksla tym bardziej ułatwia całą procedurę.

Nie bez przesady można powiedzieć, że sposobów użycia weksli są setki, tak jak mogą być setki różnych rodzajów weksli. Praktycznie do każdej transakcji można wymyślić pasujący do niej weksel. Nie zawsze będzie on wygodniejszy niż powszechnie stosowana metoda, niemniej jednak należy pamiętać, że wiele obecnych sposobów jest gorszych od odpowiednio zastosowanego weksla.

Proszę zatem nie bać się weksla, w XXI wieku też może być przydatny.

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Indos do inkasa

18 sierpnia 2010 by Leave a Comment

W przeciwieństwie do standardowego indosu, indos do inkasa ma charakter jedynie pełnomocnictwa. Posiadacz weksla może – dokonując indosu do inkasa – upoważnić dowolną osobę lub podmiot do:

– przedstawienia weksla do zapłaty,

– przyjęcia zapłaty za weksel,

– zlecenia sporządzenia protestu z powodu niezapłacenia,

– dochodzenia należności na drodze sądowej, przy czym uznaje się, że indosatariusz (osoba nabywająca weksel na drodze indosu, w tym przypadku pełnomocniczego) może wytoczyć powództwo tylko w imieniu indosanta, czyli osoby od której weksel otrzymała;

przy czym działania te będą dokonywane de facto w imieniu poprzedniego posiadacza weksla. Osobie, która dochodzi należności z weksla na podstawie indosu do inkasa, dłużnik może przedstawiać zarzuty przysługujące mu w stosunku do poprzedniego właściciela weksla. Jak wiadomo, możliwość taka nie zachodzi w przypadku zbycia weksla na drodze standardowego indosu.

Indos pełnomocniczy powinien zawierać wzmiankę „do inkasa„, „per procura” lub inne określenie oznaczające pełnomocnictwo.

Posiadacz takiego weksla może go indosować dalej tylko ze skutkami dalszego pełnomocnictwa.

Przykład indosu pełnomocniczego:

Ustępuję do inkasa na zlecenie Jana Kowalskiego. (podpis)

Jeśli pełnomocnikowi nie udało się odzyskać zapłaty z weksla, powinien przekreślić swój indos i zwrócić weksel poprzedniemu posiadaczowi. Sam fakt jednak zwrotu weksla bez przekreślenia indosu jest wystarczający do zachowania praw z weksla przez poprzedniego posiadacza, zgodnie z poniższym orzeczeniem:

Remitent, który po udzieleniu indosu pełnomocniczego stał się posiadaczem weksla, jest uprawniony do dochodzenia praw z weksla, choćby nie przekreślił swojego indosu. (III CZP 19/07 uchwała SN 2007.04.26)

Filed Under: Bez kategorii Tagged With: ,

W którym miejscu weksla umieszcza się klauzulę „bez protestu”?

15 sierpnia 2010 by 6 komentarzy

Takie pytanie otrzymałem od jednego z czytelników bloga. Klauzula „bez protestu”, zwalnia wierzyciela z konieczności wykonywania protestu z powodu niezapłacenia weksla, w sytuacji, kiedy chciałby on dochodzić należności nie tylko od wystawcy weksla własnego, ale również od indosantów.

Weksel to nie jest „druk”, w którym odpowiednie słowa umieszcza się w odpowiednich rubrykach, a umowa, której treść może być swobodnie modyfikowana przez wystawcę. Ważne jest jedynie, aby treść weksla była zgodna z regułami prawa wekslowego.

Klauzulę „bez protestu” najczęściej umieszcza się w wekslu w następujący sposób:

Kraków, dnia 16 sierpnia 2010r. Dnia 30 sierpnia 2010r. zapłacę bez protestu za ten weksel na zlecenie Jana Kowalskiego sumę 1000zł. Płatny w Krakowie.

Należy jednak zauważyć, że klauzula ta może znaleźć się w dowolnym innym miejscu weksla, byle by tylko była objęta podpisem wystawcy, czyli znajdowała się ponad nim. Może być zarówno wkomponowana w tekst ze zobowiązaniem zapłaty, jak i zostać umieszczona jako samodzielna informacja poza głównym tekstem weksla:

Przykład 1.

Kraków, dnia 16 sierpnia 2010r. Bez protestu dnia 30 sierpnia 2010r. zapłacę za ten weksel na zlecenie Jana Kowalskiego sumę 1000zł. Płatny w Krakowie.

Przykład 2.

Kraków, dnia 16 sierpnia 2010r. Dnia 30 sierpnia 2010r. zapłacę za ten weksel na zlecenie Jana Kowalskiego sumę 1000zł. Płatny w Krakowie.

Bez protestu.

Klauzula ta może być umieszczana również przez samych indosantów, w trakcie dokonywania przez nich indosu. Wówczas indos taki brzmi następująco:

Ustępuję bez protestu na zlecenie Adama Nowaka.

Indos z klauzulą „bez protestu” oznacza, że należności można dochodzić od tego konkretnego indosanta, w przypadku braku dokonania protestu, nawet jeśli ogólnie weksel nie został zaopatrzony w tą klauzulę przez wystawcę.

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Czym ryzykujesz wystawiając weksel in blanco bez wskazanego remitenta

13 sierpnia 2010 by Leave a Comment

Niedawno pisałem na temat niebezpieczeństw wynikających z podpisywania weksla bez wpisanej daty jego wystawienia. W praktyce bankowo-ubezpieczeniowej utrwalił się również inny niebezpieczny zwyczaj – unikanie wpisywania remitenta na wekslu in blanco.

Zupełnie nie rozumiem tego zjawiska. Skoro weksel ma zabezpieczać umowę zawartą z bankiem XYZ, to bank XYZ powinien być wpisany na wekslu jako remitent. Jeśli bank będzie chciał, zawsze może sprzedać weksel podmiotowi trzeciemu, albo zlecić dochodzenie roszczenia na podstawie indosu do inkasa.

Brak oznaczenia remitenta to bardzo niebezpieczna sytuacja – w przypadku dostania się weksla w niepowołane ręce, nieuczciwy posiadacz może uzupełnić weksel na swoją rzecz; wówczas wystawcy nie ochroni umowa wekslowa zawarta z bankiem, właśnie dlatego, że umowa została zawarta z bankiem, a nie ze „złodziejem”.

Z tego względu należy pamiętać o tym, aby weksle in blanco posiadały jak najwięcej treści, umożliwiających przypisanie konkretnego weksla in blanco do konkretnej umowy wekslowej.

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Kto powinien podpisać deklarację (umowę) wekslową?

11 sierpnia 2010 by 22 komentarze

Na początek uściślijmy – czy porozumienie dotyczące sposobu wypełnienia weksla in blanco, to jest deklaracja wekslowa, czy umowa wekslowa, ponieważ obydwa terminy stosowane są zamiennie.

Deklaracja wekslowa to jednostronne oświadczenie wystawcy weksla, co do warunków, na jakich może być uzupełniony weksel in blanco. W praktyce deklaracja taka nie ma większego znaczenia – posiadacz weksla może go wypełnić na dowolną kwotę, natomiast na wystawcy ciąży obowiązek wykazania, że weksel został uzupełniony niezgodnie z zawartym porozumieniem. Jeśli jedynym dowodem tego porozumienia jest deklaracja wekslowa podpisana przez samego wystawcę, to oczywiste jest, że nie przedstawia ona żadnej wartości dowodowej.

Umowa wekslowa to dwustronne porozumienie wystawcy z remitentem, określające sposób, w jaki ten ostatni może uzupełnić weksel. Umowa jest podpisywana przez obie strony i obie strony posiadają jej egzemplarze, choć tak naprawdę jest to tylko w interesie wystawcy. W przypadku sporu co do zasadności uzupełnienia weksla, wystawca będzie miał dowód, że prowadził w tym zakresie rozmowy z remitentem i strony doszły do konkretnych ustaleń.

Zatem – jednostronna deklaracja – nie. Dwustronna umowa – tak.

A teraz proszę przekonać bank, aby również podpisał się na „deklaracji wekslowej”, której od nas żąda przy kredycie :) I właściwie dlaczego to on żąda on nas deklaracji, a nie my od niego?

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:

Poręczyciel odpowiada również w przypadku braku protestu

10 sierpnia 2010 by Leave a Comment

W dzisiejszej Rzeczpospolitej pewien zatroskany czytelnik po raz kolejny zastanawiał się co oznacza klauzula „bez protestu”, pytając się:

Nasz kontrahent zgodził się na odroczenie przysługującej mu płatności. Zażądał jednak podpisania (zaakceptowania) wystawionego przez niego weksla, w którym poleca nam dokonanie zapłaty na jego własne zlecenie. Nie  byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że w treści tego dokumentu znajduje się wzmianka, że zapłata ma zostać dokonana „bez protestu”. Co oznacza taki zapis i jak wpływa on na nasze zobowiązanie wekslowe?

Przede wszystkim nasuwa się wątpliwość, iż pytający, zamiast wpisać hasło „weksel bez protestu” w google, albo spytać się swojego kontrahenta, który niewątpliwie na wekslach się zna (chcąc wystawić weksel trasowany na zlecenie swoje własne, co świadczy o pewnym obyciu w praktyce wekslowej), wysyła zapytanie do gazety, a potem… czeka na odpowiedź? Widocznie forma „pytanie-odpowiedź”, choćby z góry wymyślona przez samego dziennikarza, jest lepiej odbierana przez samych czytelników ;)

Odpowiedź – co do zasady – była poprawna, przy czym wkradła się do niej pewna nieścisłość. Zacytuję fragment:

Dlaczego dokonanie protestu jest konieczne? Ponieważ tylko wtedy wierzyciel  ma pełne prawo dochodzenia roszczeń w tzw. poszukiwaniu zwrotnym (regres), czyli od kolejnych indosantów podpisanych na wekslu, innych dłużników (np. poręczycieli), aż do wystawcy.

Generalnie poręczyciel odpowiada tak samo, jak osoba, za którą poręczył. Jeśli zatem poręcza za wystawcę weksla własnego, albo trasata w wekslu trasowanym, odpowiada pomimo braku protestu. Jeśli odpowiada za indosanta, albo za wystawcę weksla trasowanego, warunkiem odpowiedzialności zarówno poręczyciela, jak i osoby za którą poręcza, jest dokonanie protestu (oczywiście z wyjątkiem weksli zawierających klauzulę zwalniającą z dokonania protestu).

Filed Under: Bez kategorii Tagged With: ,

Dlaczego warto podawać datę wystawienia weksla in blanco?

8 sierpnia 2010 by 29 komentarzy

O tym, że stosowane w bankach, zakładach ubezpieczeń weksle in blanco nie są zabezpieczone przed ich użyciem niezgodnym z umową, już pisałem. Zazwyczaj takie weksle in blanco w momencie ich podpisywania nie są zaopatrzone w datę wystawienia. Jest ona uzupełniana później (w momencie „uruchomienia”, czyli uzupełnienia weksla).

Dla przykładu podaję treść weksla in blanco wymaganego do podpisu przez towarzystwo ubezpieczeniowe, w momencie zawierania umowy o gwarancję ubezpieczeniową:

… … … dnia … … … … … … 20 … … … na … … … …
… … … … … … zapłac… bez protestu za ten własny
weksel na zlecenie … … … … … … … … … … … sumę
… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …
Płatny w… … …                                             (podpis)

Jak widać w wekslu brakuje wpisanej daty jego wystawienia. Dlaczego? Przecież jest znany moment wystawienia weksla in blanco? Nieznana jest tylko data płatności. Dlaczego jest tak, że weksel in blanco nie ma prawie żadnej treści, podczas gdy w praktyce wystarczy, jeśli będzie mu brakować daty płatności (a i tak nie zawsze, może być po prostu płatny za okazaniem) i kwoty?

Załóżmy zatem, iż powyższy weksel in blanco został podpisany w 2010r. przez prezesa spółki prawa handlowego, ale został uzupełniony i przedstawiony do zapłaty dopiero w 2012r. Z wpisaną przez remitenta datą wystawienia w 2012r. Załóżmy również, że pan prezes, który weksel podpisał, w 2012r. nie jest już prezesem tej spółki. Co to oznacza? Otóż z tak wystawionego weksla (z datą wystawienia 2012r.) za weksel odpowiada pan prezes prywatnie, ponieważ w dniu oznaczonym jako dzień podpisania weksla nie miał prawa reprezentować spółki! Jest to jeden z poważniejszych argumentów za tym, aby w wekslach in blanco datę wystawienia jednak podawać, zwłaszcza jeśli weksla nie podpisuje się za siebie, tylko jako czyjś reprezentant lub pełnomocnik.

I co z deklaracją wekslową? Mamy wierzyć, że w 2010r. podpisaliśmy porozumienie dotyczące sposobu wystawienia weksla, który wystawiliśmy dopiero 2 lata później?

Problem istnieje od wielu lat. Wzory dokumentów są narzucane przez duże firmy. W dużych firmach siedzą dobrze opłacani prawnicy, którzy nie chcą dyskutować z szarym przedsiębiorcą na temat treści weksla w przypadku konkretnej umowy, ponieważ uważają, że szary przedsiębiorca się na tym nie zna. Co najgorsze, mają rację. Interes się kręci, a firmy podpisują zupełnie „gołe” weksle in blanco bez żadnych zastrzeżeń. Jak długo jeszcze?

Filed Under: Bez kategorii Tagged With:
Next Page »