Weksel jest papierem cennym. Ustanawia zobowiązanie bezwarunkowe, niezależne od jakiegokolwiek zdarzenia. Ustala dług pieniężny, ściśle określony co do sumy. Zawiera abstrakcyjną obietnicę zapłaty. Obietnicę jednostronną w której wierzyciel ma jedynie prawa, a nie obowiązki. Jest przeważnie papierem obiegowym na zlecenie. Musi zadość czynić pewnym warunkom formalnym, a przede wszystkim zawierać wzmiankę, iż jest wekslem. Zobowiązuje ‘wekslowo’ wszystkie osoby, które się na nim podpiszą.

Jak nie umarzać weksli

Napisał do mnie czytelnik, który rok temu konsultował się ze mną w sprawie wystawienia weksli tak, aby pełniły tę samą funkcję, co umowa pożyczki. Spłata chyba przez 2 lub 3 lata, w okresach miesięcznych. Zaproponowałem olać umowę pożyczki, wziąć weksle zupełne, a tylko dlatego, aby wystawca się nie namęczył przy podpisywaniu – zaproponowałem weksle „co kwartał”, a nie „co miesiąc”. I chyba dobrze, bo niedawno dostałem maila, że „weksle zaginęły”. Taniej będzie umorzyć weksle, których jest 4 na rok, niż 12 :)

A jeśli do umorzenia weksli dojdzie, to będzie to chyba pierwszy przypadek (od 2013 roku, kiedy to dokładnie monitoruję), kiedy umorzeniu będzie podlegał weksel zupełny, a w konsekwencji – dla posiadacza wyrok umarzający będzie podstawą do dochodzenia zapisanego w wekslu roszczenia.

Bo – póki co – wszystkie umorzenia to taki „pic na wodę”. Ani posiadacz nic z tego nie ma, ani wystawca nie może się czuć „bezpieczny”. Weźmy bowiem pod uwagę dwa przykładowe ogłoszenia:

weksel zobowiazany

Pierwszym pytaniem jest, co sąd miał na myśli pisząc o braku wskazania „zobowiązanego” na wekslu. Przecież widać, że jest nim pan Chemperek. Może chodziło jednak o remitenta?

Poza tym co wiemy o wekslu, poza tym, że posiada klauzulę „bez protestu” i „nie na zlecenie”? Czy nie ma żadnej innej istotnej treści? Czy teraz każdy posiadacz weksla z wystawienia pana Chemperka ma zgłaszać się do sądu? Czy pan Chemperek myśli, że na podstawie wyroku umarzającego weksel wzruszy każde skierowane do niego żądanie zapłaty weksla?

I najważniejsze – w tym całym ambarasie o umorzenie weksla (wniosek, ogłoszenie) zapomina się chyba o celu całej operacji. Jaki jest sens umarzania weksla, którego istotna treść składa się wyłącznie z podpisu, jeśli ani dla posiadacza, ani dla wystawcy operacja w praktyce nie ma sensu i znaczenia? Co prawda orzecznictwo dopuszcza umarzanie weksli in blanco, i ja się z tym zgadzam, ale cała procedura ma na celu pewność obrotu wekslowego i fakt, aby posiadacz weksla w dobrej wierze mógł się zorientować z publikowanych ogłoszeń, że być może posiada weksel, którego poprzednik nabył niekoniecznie w dobrej wierze. Jeśli zatem weksel posiada istotną treść, a jego „inblankowość” wynika na przykład z braku wpisanej sumy – zgadzam się, umórzmy taki weksel. Jeśli nawet gdzieś on już jest wypełniony – posiadacz może spojrzeć na ogłoszenie i zawołać „ojej, mam ten weksel, co prawda w ogłoszeniu nie ma sumy weksla, tak jak jest u mnie, ale data wystawienia, miejsce wystawienia, remitent – wszystko się zgadza – coś jest nie tak, muszę się zgłosić do sądu!”

A tak co mamy? Pan Ch. wystawił weksel, nie pamięta jaki, chyba nawet bez treści, po prostu rozsiewa swój podpis na prawo i lewo, udajmy, że anulujemy efekty jego niefrasobliwości, aby już nam (SKOKowi z Rumi) nie zawracał głowy, że jego blankiet zgubiliśmy…

weksel hestia 1
weksel hestia 2
Przykład drugi – wodolejstwo

Co wiemy o wekslu z tego ogłoszenia banku BPH? Tylko tyle, że było siedem weksli i były to weksle in blanco, wystawione przez pana Tomasza Bigaja. Czy taki wniosek nie powinien podlegać odrzuceniu, jako nie spełniający warunków określonych w art. 96 prawa wekslowego, nie wskazujący bowiem istotnej treści weksla?

Zupełnie niepotrzebnie w ogłoszeniu opisywana jest deklaracja wekslowa – przecież to nie ją, a weksel, chcemy umorzyć. Wziąwszy pod uwagę fakt, że za ogłoszenie w Monitorze Sądowym płaci się za każdy znak, konstruowanie takiej treści jest nieopłacalne ekonomicznie, a kto wie, czy nie udałoby się wyprowadzić zarzutu działania pełnomocnika na szkodę swojego mandanta :)

Dla osoby lub osób, które posiadają te 7 weksli in blanco z wystawienia pana Tomasza ogłoszenie jest cenną wskazówką jak wypełnić weksle, aby nie mogły być one połączone z tymi zaginięciami.

weksel umorzenie dataOkreślanie w formie daty terminu, do którego posiadacze umarzanych weksli powinni zgłaszać się do sądu nadal jest wyjątkiem, a powinno być regułą. Jest zatem za co chwalić Sąd Rejonowy w Bielsko-Białej, który jako jeden z nielicznych stosuje się do zapisów prawa. Zganić jednak należy za to, że ogłoszenie nie wskazuje… tak, istotnej treści weksla ;)

Dla przypomnienia dodam, że według mnie prawidłowym działaniem sądu w przypadku nieistnienia lub niepodania istotnej treści weksla jest odmowa uznania go za umorzony.

Komentarze

  1. Z drugiej strony…
    Jeśli w aktach sprawy znajduje się (a w co najmniej niektórych przypadkach tak będzie) kserokopia umarzanego weksla, to przynajmniej w zakresie obrony przed pojawiającym się znienacka wekslem powinno wystarczyć. Bo tak, skoro jest ogłoszenie o umorzeniu weksla in blanco wystawionego przez pana Chemperka, to każdy posiadacz weksla zgodnego z opisem powinien się stawić i sprawdzić w sądzie, czy to nie o jego weksel chodzi.

    I tak, wiem, że nikt tych ogłoszeń w MSiG nie czyta :)

  2. Jeśli w aktach sprawy znajduje się (a w co najmniej niektórych przypadkach tak będzie) kserokopia umarzanego weksla, to przynajmniej w zakresie obrony przed pojawiającym się znienacka wekslem powinno wystarczyć.

    Można o tym podyskutować (czy to powinno wystarczyć), niemniej jednak i tak faktem pozostaje, że istotna treść powinna być w ogłoszeniu, a nie (tylko) w aktach sprawy.

    nikt tych ogłoszeń w MSiG nie czyta

    :)
    Nie trzeba czytać, od pewnego czasu publikuje wszystkie ogłoszenia na forum, wystarczy użyć wyszukiwarki :)

  3. istotna treść powinna być w ogłoszeniu

    Art. 96 ust. 3 prawa wekslowego tego nie wymaga ;)

  4. Bo prawo to powstało w czasach, kiedy ludzie jeszcze myśleli przy jego używaniu, a nie tak jak teraz, gdzie urzędnik robi tylko tak, jak stanowi przepis, niczym kucharz w mcdonaldzie (nie musi nic umieć, poza dokładnym powtarzaniem), choćby nie wiem jak idiotyczny był efekt :)

  5. adam skomentował:

    Witam.
    Małe pytanko – wierzyciel otrzymał weksel in blanco, ale pozywa ze stosunku podstawowego, przemilczając w pozwie fakt wystawienia weksla. Czy takie postępowanie jest prawidłowe?

  6. @adam – Tak.

Napisz komentarz

*