Weksel jest papierem cennym. Ustanawia zobowiązanie bezwarunkowe, niezależne od jakiegokolwiek zdarzenia. Ustala dług pieniężny, ściśle określony co do sumy. Zawiera abstrakcyjną obietnicę zapłaty. Obietnicę jednostronną w której wierzyciel ma jedynie prawa, a nie obowiązki. Jest przeważnie papierem obiegowym na zlecenie. Musi zadość czynić pewnym warunkom formalnym, a przede wszystkim zawierać wzmiankę, iż jest wekslem. Zobowiązuje ‘wekslowo’ wszystkie osoby, które się na nim podpiszą.

Istota weksla

Ostatnio pisałem o kredycie akceptacyjnym, w którym to bank gwarantuje wykup weksla. Kredyt taki pozwala osiągnąć dwa ważne cele:

– w praktyce niweluje obawę wierzyciela wekslowego o wykup weksla w terminie
– umożliwia wystawcy uzyskanie tańszego kredytu

W przypadku tego typu kredytu, dłużnik nie dostaje do dyspozycji gotówki (tudzież pieniędzy w formie elektronicznej na swoim koncie bankowym); Bank gwarantuje jedynie, że wystawiony przez dłużnika weksel zostanie przez niego (bank) wykupiony w terminie płatności..

Tylko tyle i aż tyle.

Zobaczcie jak może wyglądać taki weksel:

Wekslem powyższym wystawca zapłacił remitentowi kwotę 2000zł, a termin płatności miał nastąpić po kilku tygodniach.

Skoro jednak fakt wykupu weksla jest w praktyce pewny, nie ma wówczas większego problemu z tym, by remitent mógł przekonać swojego wierzyciela, aby przyjął taki weksel jako zapłatę. Tak też się stało; przedstawiony powyżej weksel był zbywany kilka razy, aby finalnie zostać wykupionym w terminie płatności:

TO jest właśnie główna funkcja weksla – umarzanie zobowiązań. Płacenie wekslem. Bycie w ruchu, w obiegu. WÓWCZAS dopiero można zrozumieć, PO CO tak ważna jest ochrona nabywcy weksla przed zarzutami (przecież nie dlatego, aby remitent mógł sobie dowolnie wypełniać weksel in blanco). Po co tak dużą wagę przykłada się do abstrakcyjności i bezwarunkowości weksla – właśnie po to, aby nabywca weksla nie musiał się zastanawiać, czy z faktu, że wystawca napisał „zapłacę za ten weksel” (albo, że akceptant podpisał, że za weksel zapłaci) faktycznie wynika, że roszczenie jest zasadne…

Zauważcie, że właśnie ta abstrakcyjność, bezwarunkowość i ochrona nabywcy, która tyle „kłopotu” przysparza wystawcom w przypadku weksli in blanco, w przypadku weksli zupełnych-płatniczych, takich jak powyższy, jest całkowicie zrozumiała i bezpieczna. Tutaj nie dojdzie do żadnych sporów odnośnie istnienia roszczenia, ponieważ fakt jego istnienia jest bezsprzecznie potwierdzony podpisem wystawcy i akceptanta.

W tym właśnie celu powstało prawo wekslowe z jego głównymi zasadami. Obecnie – niestety – stosowane najczęściej do weksla in blanco – ze wszystkimi tego negatywnymi konsekwencjami. Czy jest jednak winą brzytwy, że kaleczy małpy…? ;)

Comments

  1. Aż się nie chce wierzyć – weksel z indosami… :) Widocznie w Tarnowie czas się zatrzymał… :)

  2. Oj, Panie Dariuszu, czuję lekką nutkę ironii, jakoby weksel nie przystawał do dzisiejszych czasów… ;)

  3. Absolutnie zero ironii – też uważam, że weksel jest niedocenianym współcześnie narzędziem :)

  4. Witam może mi Pan wyjaśnić weksel in blanco jestem tym bardzo zainteresowana mój pracodawca rzada tego a ja się boje podpisac poz

  5. @j0anna: o wekslu in blanco zostało już napisane tutaj dużo. Zacznij może od wpisu pracodawca żąda weksla, zgodzić się, czy nie?, gdybyś chciała podyskutować o Twojej konkretnej sytuacji, zapraszam na forum wekslowe.

  6. Dagmara says:

    Dzień dobry,

    rozumiem, przynajmniej mniej więcej, co oznacza kredyt akceptacyjny, jednak interesuje mnie jaki przepis ustawy podaje pojęcie „kredyt akceptacyjny”.Szukałam, ale bezskutecznie. Proszę o wskazówkę.

  7. @Dagmara: termin ten nie ma raczej pochodzenia ustawowego.

  8. Dagmara says:

    Dziękuję za odpowiedź i pracuję dalej nad terminologią :-)

Speak Your Mind

*