Weksel jest papierem cennym. Ustanawia zobowiązanie bezwarunkowe, niezależne od jakiegokolwiek zdarzenia. Ustala dług pieniężny, ściśle określony co do sumy. Zawiera abstrakcyjną obietnicę zapłaty. Obietnicę jednostronną w której wierzyciel ma jedynie prawa, a nie obowiązki. Jest przeważnie papierem obiegowym na zlecenie. Musi zadość czynić pewnym warunkom formalnym, a przede wszystkim zawierać wzmiankę, iż jest wekslem. Zobowiązuje ‘wekslowo’ wszystkie osoby, które się na nim podpiszą.

Przedawnienie weksla in blanco

Otrzymałem dziś konkretne pytanie od jednego z Czytelników bloga:

Zainteresował mnie Pana wpis na tej stronie:

„Nie można dochodzić należności na podstawie niesłusznego wzbogacenia, jeśli do żadnego wzbogacenia nie doszło. Przykładem takich weksli mogą być wszelkiego rodzaju weksle kaucyjne lub gwarancyjne, których wydanie nie wiąże się z ekwiwalentnym świadczeniem remitenta na rzeczy wystawcy lub trasata. Na przykład zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 maja 2008r. (I ACa 174/08, OSAB 2008/2-3/17), z upływem terminu przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego posiadacz niewypełnionego weksla in blanco traci uprawnienie do jego wypełnienia. Wypełnienie weksla w takiej sytuacji nie prowadzi do powstania zobowiązania wekslowego, o którym mowa w art. 76 prawa wekslowego. Posiadaczowi weksla nie przysługuje więc, przewidziane w tym przepisie na wypadek przedawnienia roszczenia wekslowego, roszczenie z tytułu niesłusznego wzbogacenia.”

PYTANIE:

Czy jeśli weksel in blanco zabezpieczał kredyt (ZAKUP POJAZDU)- czy można uznać, iż jego wydanie nie wiąże się z ekwiwalentnym świadczeniem remitenta na rzeczy wystawcy lub trasata i posiadaczowi weksla nie przysługuje przewidziane w art. 76 p.w. na wypadek przedawnienia roszczenia wekslowego, roszczenie z tytułu niesłusznego wzbogacenia?

Przede wszystkim rzadko zdarza się sytuacja, że przedawnieniu ulega weksel in blanco. Weksle takie bowiem zazwyczaj nie mają podanej daty płatności, a dopiero od tej daty płynie termin przedawnienia. W konkretnej sprawie musiałoby dojść do sytuacji, iż wierzyciel – tracąc cierpliwość wobec dłużnika – uzupełnił weksel o brakujące elementy – w tym i datę płatności – co zazwyczaj odbywa się po podjęciu zamiaru dochodzenia należności na drodze sądowej, a następnie… przez trzy lata nie wytoczył powództwa.

Rozważmy jednak kilka możliwych sytuacji teoretycznych:

Weksel i należność, którą zabezpiecza, są nieprzedawnione

W takim przypadku nie ma wątpliwości, że wierzyciel może dochodzić roszczenia zarówno za pomocą weksla, jak i na podstawie umowy pozawekslowej.

Weksel nie jest przedawniony, ale przedawniona jest należność, którą weksel zabezpieczał

Jeżeli weksel był tylko zabezpieczeniem innej umowy, i roszczenie z tej umowy uległo przedawnieniu, dłużnik może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia roszczenia zasadniczego, nawet jeśli należność z samego weksla nie jest przedawniona.

Aby weksel stanowił bowiem samoistne zobowiązanie, musi dojść do odnowienia zobowiązania (zamiany roszczenia ze stosunku pozawekslowego na roszczenie z weksla), co w przypadku kaucyjnych weksli in blanco zazwyczaj nie następuje – roszczenie pozawekslowe nadal istnieje.

Przykładem odnowienia (nowacji) zobowiązania jest sytuacja, kiedy wekslem zapłacimy za fakturę – wierzyciel uznaje fakturę za zapłaconą, nie może na jej podstawie dochodzić roszczenia, może jednak dochodzić należności weksla.

Przykładem braku odnowienia zobowiązania jest sytuacja, kiedy weksel jest jedynie zabezpieczeniem zapłaty za fakturę i wierzyciel może dochodzić należności zarówno z faktury, jak i z weksla, wedle własnego wyboru. Analogicznie – z taka sytuacja zachodzi w przypadku, gdy weksel jest tylko zabezpieczeniem umowy kredytu.

W przypadku pytania czytelnika może zajść jedna z poniższych sytuacji:

Weksel jest przedawniony, ale nieprzedawniona jest należność, którą zabezpieczał

Wierzyciel może dochodzić roszczenia na podstawie umowy pozawekslowej. Nie może dochodzić roszczenia z weksla na zasadzie bezpodstawnego wzbogacenia ponieważ do bezpodstawnego wzbogacenia nie doszło – skoro ze strony wierzyciela do dłużnika może być skutecznie dochodzone roszczenie na podstawie umowy pozawekslowej.

Zarówno weksel, jak i należność, którą zabezpieczał, są przedawnione

Wierzyciel nie może dochodzić należności z żadnego z tytułów. Zastosowanie niesłusznego wzbogacenia nie uważam za prawidłowe – skoro dłużnik może skutecznie odmówić zapłaty w przypadku przedawnienia należności pozawekslowej i nieprzedawnionego weksla, tym bardziej może uniknąć konieczności zapłaty, jeśli oba roszczenia będą przedawnione.

Aby przedłużyć czas przedawnienia

należałoby doprowadzić do odnowienia zobowiązania – roszczenie z kredytu powinno zostać zapłacone wekslem, który wówczas będzie się przedawniał w swoim trybie, a po przedawnieniu weksla będzie można dochodzić należności z tytułu niesłusznego wzbogacenia, bowiem w związku z wystawieniem weksla dłużnik otrzymał korzyść polegającą na umorzeniu zobowiązania z kredytu. Samo wypełnienie weksla in blanco zabezpieczającego umowę kredytu nie może być uznane za nowację, jeśli strony się tak nie umawiały.

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce google między innymi poprzez poniższe frazy kluczowe:

  • weksel przedawnienie
  • przedawnienie weksla in blanco
  • ile lat jest ważny weksel in blanco
  • niesplacony czek inblanko kiedy traci waznisc
  • przedawnienie weksla inblanco
  • przedawnienie weksla własnego in blanco
  • weksel in blanco przedawnienie

Komentarze

  1. Marek skomentował:

    Jestem pod wrażeniem Pana wiedzy.

  2. Dziękuję za słowa uznania.

  3. Roman skomentował:

    Agent ubezpieczeniowy do umowy agencyjnej z tow.ubezp. wystawił weksel in blanco i podpisał deklarację wekslową ,w której jest zgoda na opatrzenie weksla klauzulą „bez protestu” a weksel bez jego wypełnienia podlega zwrotowi najpóźniej w 24 miesiącu po rozwiązaniu umowy agencyjnej, o ile roszczenia tow.ubezp. przeciwko wystawcy wygasły.Umowę agencyjną rozwiązano 5lat temu. Tow.ubezp.obciążyło 5 lat temu agenta kwotą z tytułu nadpłaty prowizji. Sprawa wysokości obciążenia była kwestionowana przez agenta.Tow.ubezpieczeniowe nie przedstawiło szczegółowego wyliczenia uzasadniającego kwotę do zapłaty.Po pięciu latach wekslem dysponuje firma windykacyjna ,która wzywa do wykupu tego weksla. Czy, jeżeli w takim przypadku weksel jest przedawniony bo i należność tow.ubezp. jest przedawniona?

  4. Zapraszam na FORUM. Proszę tam również uściślić, czy firma windykacyjna jest wpisana jako remitent, czy też remitentem jest Tow. Ubezp., które następnie dokonało indosu.

  5. piotr skomentował:

    Witam opisze wszystko od początku we wrześniu 2004 roku zostałem przedstawicielem firmy Provident Polska i w tym też dniu na zabezpieczenie roszczeń podpisałem weksel in blanco , pracowałem i w pażdzierniku 2007r. wypowiedziano mi umowę na wypowiedzeniu jest że za słabe wyniki ale póżniej w sądzie utrzymywali że za nieprawidłowości finansowe. Po niespełna roku złożyli sprawę na policję o przywłaszczenie Pieniędzy ze zbiórek od klientów , z zaiczki i fałszywych umów na łączną kwotę ponad 30 tys zł , było dochodzenie na policji póżniej sprawa w sądzie , który to sąd po 7 rozprawach uniewinnił mnie od wszystkich zarzutów finansowych wobec firmy w dniu 07,06,2010 roku wyrok staje się prawomocny.
    w uzasadnieniu sąd napisał cytuję ” Niejasne sa także okoliczności zakończenia przez firmę provident współpracy z oskarżonym , czy doszło do zwolnienia , czy też zawieszenia współpracy , Co charakterystyczne , nie wiadomo dlaczego nie zostal wykorzystany przez firmę weksel in blanco wystawiony przez oskarżonego. ”

    I po prawomocnym wyroku w wydz karnym firma nadal nie wypełnia weksla , mija ponad półtora roku od wyroku a 4 lata od rzekomego przywłaszczenia , ja stosuję pismo do firmy ” oświadczenie o podniesieniu zarzutu przedawnienia roszczeń wraz z wezwaniem do zwrotu weksla in blanco. ” i po tym firma wypełnia weksel in blanco na sumę ponad 9 tys zł wbrew deklaracji wekslowej nie informując mnie o tym i oczywiście nie dostarczając do sądu deklaracji wekslowej gdzie jest opisane kiedy mogą wypełnic weksel. O wypelnieniu weksla dowiaduję się dostając nakaz zapłaty z sądu.
    Kwoty dotyczą zaliczki którą rzekomo miałem na udzielanie pożyczek w kwocie 7 tys zł oraz ponad 2 tys zbiórek rat od klientów , dodam że w postępowaniu karnym nie byli w stanie wykazać z kąd sie wzięły te kwoty.
    Ja uważam że roszczenie zostało przedawnione w zw z art. 751 kc. oraz par 10 pkt 5 umowy o świadczenie usług gdzie jest napisane w sprawach nie uregulowanych w niniejszej umowie będą miały zastosowanie przepisy art. 734-736 i art 739-751 kc. dotyczące umowy zlecenia. i uważam że to roszczenie przedawnia się z upływem 2 lat . czy mam rację ? i co teraz mam zrobić dzisiaj dostałem nakaz zapłaty

  6. Przysługuje Ci zarzut niezgodnego z umową wypełnienia weksla in blanco (jeśli prawdą jest, że „firma wypełniła weksel … wbrew deklaracji wekslowej”), jak również taki zarzut, że roszczenie, które weksel in blanco zabezpieczał, jest już przedawnione.

    O zarzutach wekslowych możesz poczytać tutaj, natomiast w tego typu skomplikowanych sprawach proszę rozważyć skorzystanie z rekomendowanego przeze mnie profesjonalnego pełnomocnika.

  7. piotr skomentował:

    a jeśli w umowie jest taki zapis to dobrze myślę że można się przyczepić tego przedawnienia 2 lata z 751 kc?

  8. Nie wiem, nie znam sprawy. Ale nie wydaje mi się, aby to przywłaszczenie, które ci przypisują, było uznane za umowę zlecenie i przedawniało się w ciągu 2 lat.

  9. piotr skomentował:

    Nie chodzi o to przywłaszczona rzekomo kwota wynikała z zaliczki którą dysponowałem w związku z umową zlecenia ,

  10. Zakładając zatem, że roszczenie faktycznie wynika z umowy zlecenia, to przedawnienie wynosi 2 lata. Ostatecznie można wziąć pod uwagę ogólny (dla działalności gospodarczych) 3-letni termin przedawnienia.

    To raz.

    Drugim problemem, nad którym się trzeba zastanowić, to: jak udowodnić, że dochodzony weksel jedynie zabezpieczał pozawekslową umowę. Czy posiadasz podpisaną przez powoda umowę wekslową? Czy na wekslu są klauzule dowodzące, że weksel był dany na zabezpiecznie? (weksel kaucyjny)? Czy data wystawienia weksla jest właśnie taka, jak data podpisania umowy wekslowej?

  11. piotrek skomentował:

    Tak mam deklarację wekslową z tą samą datą co weksel i ona jest integralną częścią umowy o świadczenie usług w której jest zapis o tym żę ” w sprawach nie uregulowanych w niniejszej umowie będą miały zastosowanie przepisy art. 734-736 i art 739-751 kc. dotyczące umowy zlecenia” to w takim przypadku nawet 3 lata to już mineł 4 od pażdziernika 2007r.

  12. Zatem próbuj obrony ;)

    Tak dla pewności: podaj jeszcze treść weksla tutaj, czasem można wychwycić jakieś błędy formalne.

  13. piotr skomentował:

    TUTAJ RACZEJ CHYBA JEST OK .

    Opole Nr Oddziału ….. , dnia 20 września 2004 r. Na 9246,06
    24 lipca 2011 r. zapłacę bez protestu za ten sola weksel na zlecenie ….nazwa firmy …
    sumę dziewięć tysięcy dwieście czterdzieści sześć złotych pięć groszy

    Płatny Nazwa Firmy Moje nazwisko
    adres adres
    mój podpis

  14. Tak.
    Nie zapomnij o zawnioskowaniu o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty (http://www.remitent.pl/natychmiastowa-wykonalnosc-nakazu-zaplaty/499)

  15. piotr skomentował:

    Bardzo dziękuję , myślę że jak wybroniłem się z 7 rozpraw karnych w tej sprawie sam to może tu też się uda w karnej adwokat z urzędu od początku olał sprawę i proponował mi żebym się przyznał do czegoś czego nie zrobiłem to będzie lepiej dla mnie , napisałem skargę na niego i o wyznaczemnie nowego spełniałem warunki finansowe to za kare nie dostałem żadnego , powód w protokole , że znam tak proces karny iż jestem w stanie sam się bronić , haha

  16. Maciej skomentował:

    spotkałem się z trzema poglądami na temat przedawnienia weksla in blanco służącego jako zabezpieczenie dla innej wierzytelności, gdy w deklaracji nie jest określony termin płatności (lub jest określony jako „w dowolnym czasie”):

    1) SN III CK 203/03 uznał, że nie ma żadnych ograniczeń dla wierzyciela względem uzupełnienia weksla in blanco i może to nastąpić nawet po tym jak przedawnieniu ulegnie wierzytelność zabezpieczona.

    dlatego wierzyciel w zasadzie nie musi się liczyć z przedawnieniem weksla, bo sam ma całkowity wpływ na ten termin.

    2) SN V CK 228/04 dłużnik może podnosić zarzut nieprawidłowego uzupełnienia weksla, gdy został on uzupełniony po przedawnieniu wierzytelności zabezpieczonej.

    z tego wynika, że maksymalny czas związania dłużnika to suma terminów przedawnienia wierzytelności zabezpieczonej i wekslowej.

    3) Machnikowski twierdzi, że pozostawienie możliwości nieograniczonego czasowo związania dłużnika jest szkodliwe i uważa, że termin przedawnienia biegnie od terminu płatności określonego w deklaracji wekslowej, a w wypadku braku tego terminu od dnia wymagalności wierzytelności zabezpieczonej.

    które z tych stanowisk jest najczęściej występujące w praktyce?

  17. @Maciej: szczerze mówiąc, trudno mi powiedzieć „które jest najczęściej występujące”. Przede wszystkim trzeba wziąć pod uwagę, że sam weksel in blanco jest aberracją, czymś, co zasadniczo nie powinno powszechnie występować w obrocie prawnym. Zdecydowaną większość weksli in blanco, i ogólnie transakcji zabezpieczonych wekslami in blanco, można by bardzo łatwo „rozpisać” na weksle zupełne, gdzie nie były by one wyłącznie zabezpieczeniem czegoś innego, a stanowiły by samoistne zobowiązanie. Wówczas nie byłoby potrzeby zastanawiania się nad problemami, które sami sobie stworzyliśmy. Osobiście skłaniam się do uznania, że skoro weksel in blanco jedynie zabezpieczona pozawekslowe roszczenie, to w przypadku możliwości skutecznego podniesienia wobec weksla zarzutów ze stosunku pozawekslowego, jednym z nich powinno być przedawnienie tegoż roszczenia. Z ciekawością jednak odnotowałem zdanie przeciwne z wyroku 203/03.

  18. gregx skomentował:

    Witam Panie Lechu

    trafił mi się ciekawy casus (czyt. cholera wie jak to sąd rozstrzygnie). Pokrótce weksel in blanco (data wystawienia X/2005), poręczony przez A, zabezpieczał roszczenie banku z umowy kredytu udzielonego B, którego wymagalność nastąpiła w X/2006.

    Weksel został indosowany na firmę windykacyjną, która uzupełniła go datą płatności na I/2009 i zawiadomiła A o wypełnieniu weksla wzywając A do jego wykupienia – nieskutecznie bo A już nie mieszkał pod tym adresem. W II/2010 firma windykacyjna wniosła pozew do sądu uzyskując nakaz zapłaty.

    Roszczenie z umowy kredytu w dacie wniesienia pozwu było ewidentnie przedawnione, ale czy fakt, iż weksel in blanco gwarancyjny został wypełniony jeszcze w dacie kiedy roszczenie z umowy kredytu nie było przedawnione powoduje, iż wierzyciel wekslowy może dochodzić roszczeń z takiego weksla? Innymi słowy czy w toku procesu można się powołać na zarzut przedawnienia roszczenia jakie zabezpieczał weksel. Co Pan o tym sądzi?

    Przyznam szczerze, sam nie wiem – weksel miał ewidentnie charakter gwarancyjny, z drugiej zaś strony roszczenie z weksla ostatecznie wykreowało się w dacie kiedy kredyt był nieprzedawniony.

    Pozdrawiam

  19. arek skomentował:

    Witam! Proste pytanie czy jesli weksel in blanco stanowiacy zabezpieczenie kaucyjne został wypełniony przed przedawnieniem roszczenia podstawowego ale nie wysłąno pozwu do sadu…a w miedzyczasie roszczenie podstawowe przedawniło sie to czy można skutecznie podniesc zarzut przedawnienia w późniejszym terminie..

    Następne pytanie czy w wezwaniu do wykupu weksla powinno byc napisane imie i nazwisko osoby wezwanej i czy nalezy dołączyc kopie weksla bąź deklaracji wekslowej?

  20. @arek: ciekawe zagadnienie. Niestety nie podam „z głowy” czy były już jakieś orzeczenia sądu na ten temat.

  21. Aleksander skomentował:

    Ja mam dość nietypową sytuacje.
    Mianowicie miałem wierzytelność zabezpieczoną wekslem in blanko.
    Zgodnie z umową wekslową weksel miał zabezpieczać ową płatność.
    Zostały spełnione wszystkie warunki niezbędne do wypełnienia weksla jednak nie został on wypełniony.
    Ostatecznie doszło do ugody w tym zostało ustalano iż płatność uległa odnowieniu. Dalej w umowie nie było nic o wekslu.
    Weksel in blanko nie został zwrócony,
    Czy teraz weksel może może zostać wypełniony w związku z niewypełnieniem tej wtórnej płatności?

  22. Lech skomentował:

    @Aleksander – nie znając zapisów umowy mogę tylko podywagować, że wierzytelność z tej pierwszej umowy nadal istnieje (zmienił się tylko termin jej płatności), a więc weksel nadal ją może zabezpieczać.

  23. Lech skomentował:

    Jeśli jednak doszło do nowacji zobowiązania – czyli tamta wierzytelność została spłacona poprzez powstanie nowej wierzytelności, to tej nowej wierzytelności weksel już nie zabezpiecza, jeśli nie była taka intencja stron.

  24. Aleksander skomentował:

    @lech umowa piszę wprost
    „Wierzyciel przyjmuje w zamian za zobowiązanie … [dokładne określenie dat, miejsca oraz za co było] przyjmuje odnowioną płatność w łącznej wysokości [kwota] rozłożoną na raty”

    Jak dla mnie to jest do obronienia iż powstało odnowienie oraz płatność zadłużeniem zadłużenia. Tylko prawnikiem nie jestem

  25. Magda skomentował:

    Witam,
    Mam pytanie odnośnie czasu w którym weksel in blanco został uzupełniony.
    Jestem poręczycielem wekslowym kredytu, mój parter jest kredytobiorcą.
    Przy niewielkim zadłużeniu wypowiedziano Nam /partnerowi ma status kredytobiorcy/ umowę kredytową i postawiono cały kredyt w stan wymagalności. Uzupełniono także weksel in blanco -przedstawiając mi go do zapłaty /bez udziału Sądu i nakazu zapłaty/ Kredytobiorca wytoczył skuteczne powództwo przeciwegzekucyjne -wygrane w I instancji. Co się wydarzy z wekslem? czy wcześniejsze uzupełnienie spowoduje jego nieważność? jeżeli wyrok I instancji utrzyma się korzystnie dla kredytobiorcy? Czy bank będzie mógł wykorzystać wcześniej uzupełniony weksel w późniejszym terminie?

  26. Lech skomentował:

    @Magda – bez znajomości dokumentów z tej sprawy, nie sposób udzielić konkretnej porady. Zapraszam do: http://www.remitent.pl/potrzebuje-porady-w-sprawie-wekslowej-czy-moge-ja-otrzymac-bezplatnie

Napisz komentarz

*